“Nie mam problemów ze stresem, czasem tylko drżę na całym ciele po rozmowie z klientem” – powiedziała moja klientka podczas warsztatu.
Jak się czujesz po trudnej rozmowie? Twoje serce trzepocze jak ptak zaplątany w koronie drzew? Jesteś w stanie jasno myśleć, czy Twoją głowę spowija gęsta mgła niemyślenia? Jest Ci zimno, a może gorąco? Drżysz, czy czujesz, że Twoje Ciało jest zamrożone?
Chcesz uciekać czy raczej schować się i zasnąć? Jakiekolwiek odpowiedzi przychodzą do Ciebie, wszystko z Tobą w porządku. To wszystko czego doświadczasz, to naturalne reakcje organizmu. Twoje ciało jest Twoim kompanem, nie wrogiem. Pragnie jak żagiel wiatru, żebyś wracał/a do równowagi i poczucia bezpieczeństwa – Twojej BAZY.
Zanim poszukasz sposobów, żeby do bazy wracać, rozpoznaj co się z Tobą dzieje, w jakim stanie jest Twoje ciało.
Może słyszałaś/eś o nerwie błędnym? Z łaciny vagus / wędrowiec, czyli najdłuższy nerw w naszym ciele, nerw błędny wychodzi z pnia mózgu u podstawy czaszki i przechodzi w 2 kierunkach: w dół -płuca – serce – przepona – żołądek oraz w górę, gdzie łączy się z nerwami w szyi, oczach i uszach. Nerw błędny dzieli się na: brzuszny, który reaguje na sygnały bezpieczeństwa oraz nerw błędny grzbietowy, który reaguje na sygnały niebezpieczeństwa i zagrożenia życia.
Sprawdź, który najbardziej odpowiada Twoim reakcjom.
STAN BŁĘDNY BRZUSZNY, PRZYWSPÓŁCZULNY – zaangażowanie społeczne
Emocje, które możesz odczuwać to: spokój, przyjemność bezpieczeństwo, radość, zaangażowanie, ciekawość.
Ciśnienie krwi i tętno są raczej w normie.
Mięśnie masz rozluźnione, a oddech swobodny.
Łatwo się koncentrujesz, jasno myślisz i jesteś w kontakcie ze sobą, otwarta/y na kontakt z innymi ludźmi.
Przypuszczam, że to niekoniecznie miejsce, w którym wylądowałaś/eś po trudnej rozmowie, ale sprawdź to. W każdym razie, jest to stan do którego warto nauczyć się wracać, to synonim Twojej bazy.
STAN WSPÓŁCZULNY – mobilizacja
Emocje, które możesz odczuwać, to: czujność, gotowość do działania, niepokój, złość, nieufność.
Ciśnienie może rosnąć, a tętno przyśpieszać.
Twoje mięśnie mogą być napięte, a oddech przyspieszony.
Swobodne myślenie i koncentracja oraz kontakt ze sobą innymi ludźmi jest raczej nadal możliwy.
STAN WSPÓŁCZULNY – walki/ucieczki
Emocje, które możesz odczuwać to: strach w reakcji na zagrożenie, gniew, nieufność.
Ciśnienie jest podwyższone, tętno szybsze.
Twoje mięśnie mogą być napięte, a oddech przyspieszony.
Swobodne myślenie i łatwa koncentracja mogą być dostępne lub ograniczone podobnie jak kontakt ze sobą i innymi ludźmi.
STAN PRZYWSPÓŁCZULNY BŁĘDNY GRZBIETOWY- zamrożenie
Emocje, które możesz odczuwać to: możliwy brak dostępu do uczuć lub poczucie beznadziei, rozpaczy.
Ciśnienie może być obniżone, a tętno wolniejsze od spoczynkowego.
Mięśnie stają się wiotkie, oddech spowolniony.
Możliwość koncentracji i swobodnego myślenia są raczej niemożliwe.
W tym stanie nie masz kontaktu ze sobą oraz chęci na kontakt z innymi ludźmi.
Pomyśl o ostatniej trudnej rozmowie. W którym stanie wylądowałaś/eś po?
To niesamowicie pomocne wiedzieć, gdzie się jest w danej chwili. To pozwala pójść dalej nie po omacku, ale określić kierunek, założyć czołówkę na głowę, plecak na plecy, otworzyć mapę i ruszyć.
Czujesz, że się zamroziłaś/eś, słabo oddychasz i nie jesteś w stanie jasno myśleć? A może gniew bulgocze w sercu, oddech przyśpiesza, jak zając uciekający przed lisem?
Halo Baza wołasz? Chcesz wrócić do równowagi?
Jeśli się zamroziłaś/eś, kierunkiem jest rozmrożenie. Sygnałami może być to, że Twój oddech i tętno przyspiesza, zaczynasz jasno myśleć i znów coś czujesz.
A może jesteś nadmiernie pobudzona/y gotowa do działania, konfrontacji, albo ucieczki? Czujesz, że serce bije intensywnie, oddech przyspiesza, jak oszalały.
Jeśli czujesz, że ten stan Ci nie służy, chcesz opanować swoje pobudzenie i wrócić do BAZY, przekieruj energię w inną stronę.
6 sposobów, by wrócić do BAZY po trudnej rozmowie:
którą możesz posmakować (posmakuj). Odwrócenie uwagi od źródła zamrożenia poprzez sięganie do wrażeń zmysłowych jest podręcznym i prostym sposobem, żeby transformować własne uczucia, wracać do poczucia bezpieczeństwa (2).
Kotwica – Przywołaj wspomnienie miejsca, w którym czułaś/eś się bezpiecznie, swobodnie, miałaś/eś poczucie przepływu i radości. Odtwórz w głowie wszystkie szczegóły – zapachy, smak, wrażenia dotykowe (może ciepło promieni zachodzącego słońca na skórze), słuchowe i wzrokowe. Kotwicą może być też osoba, zwierzę, przedmiot, działanie. Wspomnienie wszystkiego, co wprowadza Cię w poczucie spokoju i równowagi. Przywołaj wspomnienie miejsca, w którym czułaś/eś się bezpiecznie, swobodnie, miałaś/eś poczucie przepływu i radości. Odtwórz w głowie wszystkie szczegóły – zapachy, smak, wrażenia dotykowe (może ciepło promieni zachodzącego słońca na skórze), słuchowe i wzrokowe. Kotwicą może być też osoba, zwierzę, przedmiot, działanie. Wspomnienie wszystkiego, co wprowadza Cię w poczucie spokoju i równowagi (3).
Karmiący dotyk – Przytul się do kogoś bliskiego, zwierzaka. Jeśli nie ma nikogo w pobliżu, usiądź na krześle, pochyl się i oprzyj czoło w dłoniach. Niech dłonie staną się na kilka minut kołyską dla głowy, ukoją Twój układ nerwowy. Możesz mówić do siebie: “już wszystko dobrze, jestem przy tobie” (4).
Odgłosy natury – Postaraj się znaleźć wolne od hałasu miejsce. Zamknij oczy i wsłuchaj się w odgłosy wokół? Co słyszysz? Jak działają na Ciebie te dźwięki? Posiedź tak kilkadziesiąt sekund. Wybieraj dźwięki, które Cię uspokajają. Jeśli masz możliwość, idź do parku, lasu i wsłuchaj się w odgłosy natury. Jeśli nie, You Tube przychodzi z pomocą: Dźwięki lasu i strumienia.
Relacje – Zadzwoń do kogoś bliskiego, a najlepiej porozmawiaj twarzą w twarz. Julianne Holt-Lundstad z Uniwersytetu Brighama Younga, przebadała dziesiątki tysięcy ludzi w średnim wieku pod kątem picia alkoholu, nawyków, relacji społecznych, ćwiczeń diety, korzystania z opieki lekarskiej – po 7 latach wróciła do badanej grupy, żeby znaleźć odpowiedź na pytanie – Co w największym stopniu wpłynęło na zmniejszenie ryzyka śmierci? Oto rezultaty badań śledząc je końca:
10. czyste powietrze, 9. leczenie nadciśnienia, 8. otyłość, 7. ćwiczenia, 6. leczenie się po odbytej chorobie serca, 5. szczepienie np. przeciwko grypie, 4. ograniczenie/rzucenie alkoholu, 3. rzucenie palenia 2. bliskie relacje z ludźmi, związane z tym, że możesz pogadać w trudnej chwili, ale też np. pożyczyć pieniądze, 1. społeczna integracja, która dotyczy bliskich i dalszych kontaktów, np. ucinasz pogawędkę z sąsiadem, z właścicielem psa na spacerze (5).
Ruch – Poćwicz, pobiegaj potańcz, wyjdź na energiczny spacer. Zakręć “kurek” z wydzielanym kortyzolem; hormonem stresu, rozbudź produkcję hormonów, jak endorfiny i serotonina, które wywołują radość i poczucie szczęścia. Ruch nie rozwiąże problemów u źródła, ale poruszy biochemiczny taniec Twojego ciała, który jest Ci potrzebny, żeby wyjść z reakcji walki – ucieczki lub stanu zamrożenia.
Na deser polecam poruszający film “Stutz”; dokument Jonah Hilla o modelu pracy psychiatry i psychoterapeuty Philipa Stutza (Jonah był jego klientem w terapii).
Aktywność fizyczna i kontakt z własnym ciałem są jednym z podstawowych elementów jego pracy. To punkt wyjścia w procesie zdrowienia.
Dobrego powrotu do BAZY!
Emilia
Źródła:
1. Opisy stanów autonomicznego układu nerwowego na bazie: Babette Rothschild “Ciało pamięta. Tom 2. Rewolucja w terapii traumy”, s.70
2. Dr Krzysztof Karauda, materiały ze szkolenia “Kiedy rozumienie nie wystarczy – zastosowanie Teorii Poliwagalnej Porgesa w psychoterapii ”
3. Babette Rothschild “Ciało Pamięta. Psychofizjologia traumy i terapia osób po urazie psychicznym” s. 124-126
4. Na podstawie: Marzena Barszcz “Psychoterapia przez ciało”, s. 108
5. Ted Talks, Susan Pinker na temat wpływu relacji z ludźmi na długie życie
Pobierz
